
รวมถาม-ตอบ Underground Banking คืออะไร
- J. Kanji
- 15 views

Underground Banking คืออะไร เป็นคำที่หมายถึงการโอนเงิน นอกระบบธนาคาร หรือการโอนเงินผ่านช่องทาง นอกการกำกับดูแล ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับการ ปกปิดเส้นทางการเงิน และธุรกรรมที่อาจผิดกฎหมาย โดย Underground Banking มีรูปแบบและกลไกการทำงาน ที่ซับซ้อนกว่าที่คิด
คือระบบหรือเครือข่ายในการโอน และเคลื่อนย้ายเงิน หรือมูลค่าที่ดำเนินการ อยู่นอกระบบธนาคารทั่วไป โดยไม่ได้ใช้สถาบันการเงิน ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามปกติ ผู้ให้บริการในลักษณะนี้ อาจไม่ได้จดทะเบียน ไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการ และอาจไม่อยู่ภายใต้การตรวจสอบ ของหน่วยงานภาครัฐ (19 พฤษภาคม 2026) [1]
โดยทั่วไป ผู้ส่งมอบเงินให้ตัวกลาง ในประเทศต้นทาง จากนั้นตัวกลางจะประสานเครือข่าย ในประเทศปลายทาง ให้จ่ายเงินแก่ผู้รับ โดยเงินต้นทางอาจไม่ได้ถูกโอน ข้ามประเทศโดยตรง แต่มีการหักบัญชี หรือชำระยอดกันภายหลัง และมักอาศัยความไว้วางใจ ระหว่างเครือข่ายเป็นหลัก
ธนาคารทั่วไป ต้องตรวจสอบตัวตนลูกค้า บันทึกธุรกรรม และรายงานรายการที่มีความเสี่ยงตามกฎหมาย ขณะที่ Underground Banking มักมีหลักฐานการทำรายการไม่ชัดเจน ทำให้ตรวจสอบผู้ส่ง ผู้รับ และที่มาของเงินได้ยากกว่า และขาดระบบคุ้มครองผู้ใช้บริการ เหมือนธนาคาร
ต้องพิจารณากฎหมายของแต่ละประเทศ เพราะบางประเทศ อนุญาตให้บริการโอนเงินนอกธนาคารได้ หากจดทะเบียน และปฏิบัติตามกฎการป้องกันการฟอกเงิน แต่หากเปิดให้บริการโดยไม่มีใบอนุญาต ปกปิดธุรกรรม หรือรับโอนเงิน ที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรม ก็อาจมีความผิดตามกฎหมาย
ระบบนี้มีตัวกลางหลายทอด และอาจไม่มีข้อมูลธุรกรรมครบถ้วน จึงช่วยบดบังเส้นทาง และเจ้าของเงินที่แท้จริงได้ บางเครือข่ายอาจใช้การค้าสินค้า ใบแจ้งหนี้เท็จ หรือ บริษัทบังหน้า เพื่อทำให้เงินผิดกฎหมาย ดูเหมือนรายได้จากธุรกิจปกติ และยากต่อการตรวจสอบย้อนกลับ
Hawala เป็นระบบส่งต่อมูลค่า ผ่านความไว้วางใจระหว่างนายหน้า หรือเครือข่าย โดยไม่จำเป็นต้องโอนเงินข้ามประเทศทุกครั้ง จึงมักถูกจัดอยู่ในกลุ่ม ระบบโอนเงินทางเลือก แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ให้บริการ Hawala ทุกแห่งจะเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม เพราะสถานะทางกฎหมาย ขึ้นอยู่กับการจดทะเบียน และข้อบังคับของแต่ละประเทศ
มีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง เนื่องจากความสะดวก รวดเร็ว และค่าธรรมเนียมที่มักต่ำกว่าช่องทางดั้งเดิม เช่น ธนาคารพาณิชย์ โดยเฉพาะในกลุ่มแรงงานข้ามชาติ และธุรกิจออนไลน์ และยังได้รับแรงหนุน จากการใช้งานสมาร์ตโฟน ที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก
ข้อมูลจาก World Bank ระบุว่า ในปี 2023 มูลค่าการโอนเงินกลับประเทศ (remittances) ไปยังประเทศรายได้ต่ำ และปานกลางทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ 669 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสำคัญ ของระบบการโอนเงินระหว่างประเทศ ในเศรษฐกิจโลก (18 ธันวาคม 2023) [2]
ผู้ใช้บริการอาจถูกโกง เงินสูญหาย หรือไม่สามารถร้องเรียน และติดตามเงินคืนได้ เพราะไม่มีหลักประกัน เหมือนผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต หากเงินเข้าไปเกี่ยวข้อง กับธุรกรรมผิดกฎหมาย ผู้ส่งหรือผู้รับ อาจถูกตรวจสอบ แม้จะอ้างว่าไม่ทราบที่มาของเงินก็ตาม และอาจกระทบต่อประวัติทางการเงินในระยะยาว
ควรเลือกธนาคาร หรือผู้ให้บริการโอนเงิน ที่มีใบอนุญาต ตรวจสอบชื่อบริษัท และเงื่อนไขก่อนทำรายการ รวมถึงเก็บหลักฐานการโอนทุกครั้ง หากมีคนเสนอให้ใช้บัญชีบุคคลอื่น แบ่งยอดโอน หรือไม่ระบุวัตถุประสงค์ของเงิน ควรหยุดทำรายการ และตรวจสอบให้แน่ใจก่อน

Underground Banking คือระบบเคลื่อนย้ายเงิน ที่ดำเนินการนอกช่องทางธนาคาร และอาจไม่อยู่ภายใต้การกำกับดูแล แม้ระบบโอนเงินทางเลือกบางประเภท จะดำเนินการได้อย่างถูกกฎหมาย แต่เครือข่ายที่ไม่มีใบอนุญาต หรือจงใจปกปิดเส้นทางเงิน มีความเสี่ยงสูงต่อการฟอกเงิน และอาชญากรรมทางการเงิน

