
ถาม-ตอบ ลูกคนต่างชาติ เกิดในไทย ได้สัญชาติไทยไหม
- Pet Noi
- 24 views

ลูกคนต่างชาติ เกิดในไทย ได้สัญชาติไทยไหม อาจไม่ได้ทุกกรณี เพราะต้องพิจารณาสัญชาติของพ่อแม่ สถานะการเข้าเมืองในวันที่เด็กเกิด และข้อยกเว้นตามกฎหมายสัญชาติไทย การมีสูติบัตรไทยเพียงอย่างเดียว จึงยังยืนยันไม่ได้ว่าเด็กจะมีสัญชาติไทย เสมอไป
หลักสำคัญมี 2 ทาง คือ ได้สัญชาติจากพ่อหรือแม่ที่เป็นคนไทย และได้จากการเกิดในประเทศไทย แต่ทางหลังมีข้อยกเว้นตามมาตรา 7 ทวิ โดยกฎหมายฉบับแก้ไข พ.ศ. 2551 เปิดให้พิสูจน์ความเป็นพ่อได้ แม้ไม่ได้จดทะเบียนสมรส จึงต้องตรวจความสัมพันธ์ และสถานะของพ่อแม่ในวันที่เด็กเกิด (26 กุมภาพันธ์ 2008) [1]
การเกิดในประเทศไทยเพียงอย่างเดียว ยังไม่ทำให้เด็กได้สัญชาติไทยทันที หากสงสัยว่า เด็กเกิดในไทยทุกคน ได้สัญชาติไทยไหม คำตอบคือไม่เสมอไป เพราะเมื่อพ่อแม่เป็นคนต่างชาติ บวกกับมีสถานะตรงตามข้อยกเว้น เด็กอาจไม่ได้สัญชาติไทยโดยการเกิด
ได้สัญชาติไทย โดยเด็กที่มีพ่อหรือแม่เป็นผู้มีสัญชาติไทย ย่อมมีสิทธิได้รับสัญชาติไทย โดยการเกิดตามหลักสายโลหิต ไม่ว่าจะเกิดในประเทศไทย หรือต่างประเทศ แต่ต้องมีหลักฐานยืนยันความสัมพันธ์ระหว่าง “เด็ก” กับ “พ่อ” หรือ “แม่” อย่างถูกต้อง

ลูกยังมีสิทธิได้รับสัญชาติไทย หากสามารถพิสูจน์ได้ว่า ชายสัญชาติไทยเป็นพ่อที่แท้จริง ตามวิธีที่กฎหมายกำหนด แม้พ่อจะไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับแม่ และยังไม่ได้จดทะเบียนรับรองบุตรก็ตาม
มีผลโดยตรง เมื่อพ่อกับแม่เป็นคนต่างชาติ หากครอบครัวอยู่ในกลุ่มพำนักชั่วคราว ได้รับการผ่อนผันให้อาศัยเป็นกรณีพิเศษ หรือเข้าเมืองไม่ถูกต้อง เด็กที่เกิดในไทยอาจเข้าข้อยกเว้น และไม่ได้สัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ
ขอได้ในบางกรณีตามมาตรา 7 ทวิ วรรคสอง แต่ไม่ใช่สิทธิที่เกิดขึ้นทันที ผู้ขอต้องมีคุณสมบัติ และหลักฐานครบตามกลุ่มที่กำหนด โดยคู่มือกรมการปกครองอ้างถึงมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 7 ธันวาคม 2559 และระบุระยะเวลาดำเนินการ 180 วัน (20 กุมภาพันธ์ 2023) [2]
สูติบัตรใช้ยืนยันข้อมูลการเกิด สถานที่เกิด และรายการทางทะเบียน แต่เมื่อพิจารณาตาม กฎหมายเกี่ยวกับการแจ้งเกิด และสัญชาติไทย เอกสารนี้ไม่ได้ชี้ขาดสัญชาติของเด็ก เพียงฉบับเดียว เจ้าหน้าที่จึงต้องตรวจข้อมูลของพ่อแม่ พร้อมกับสถานะทางกฎหมายร่วมด้วย

หลักฐานสำคัญ มักประกอบด้วยสูติบัตร, ทะเบียนบ้าน, เอกสารประจำตัวของเด็กและพ่อแม่, หลักฐานสัญชาติไทยของฝ่ายที่เป็นคนไทย รวมถึงเอกสารการเข้าเมืองหรือการพำนัก โดยรายการจริงอาจแตกต่างกัน ตามกรณีของแต่ละครอบครัว
ผู้ปกครองสามารถเริ่มตรวจสอบ ได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอ หรือสำนักงานเขตตามพื้นที่ทะเบียนบ้าน หากเป็นการยื่นขอมีสัญชาติไทยในกรุงเทพมหานคร อาจต้องดำเนินการกับสำนักบริหารการทะเบียน ตามประเภทคำขอ และหลักเกณฑ์ที่กำหนด
ความเข้าใจนี้ เกิดจากการนำสถานที่เกิดมารวมกับสถานะสัญชาติ เมื่อเห็นสูติบัตรที่ออกโดยหน่วยงานไทย จึงอาจคิดว่าเด็กเป็นคนไทยทันที ทั้งที่กฎหมายจริง ๆ ยังพิจารณาข้อมูลของพ่อแม่ ร่วมกับสถานะขณะเกิดด้วย เมื่อแยกสองเรื่องนี้ออกจากกัน คำตอบเรื่องสัญชาติของเด็กก็จะชัดเจนขึ้น
สิ่งที่ใช้ชี้ขาด ประกอบด้วยสัญชาติของพ่อแม่, ความสัมพันธ์ที่พิสูจน์ได้, สถานะการเข้าเมืองในวันที่เด็กเกิด และหลักฐานทางทะเบียน การเกิดในไทยจึงเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัย ส่วนเด็กที่ไม่ได้สัญชาติไทย ตั้งแต่เกิด อาจยื่นขอภายหลังได้หากมีคุณสมบัติ ตามกฎหมาย

